روزی روزگاری، یک کک ریزه‌میزه، یک ملخ مغرور و یک قورباغهٔ سبز و کم‌حرف تصمیم گرفتند مسابقه بدهند. هر کدام مطمئن بود که می‌تواند از آن دو تای دیگر بالاتر بپرد.
ملخ گفت: «باید یه مسابقهٔ پرش درست‌وحسابی راه بندازیم!»
کک تعظیم کوچکی کرد و گفت: «با تماشاچی! حیفه کسی پرش من رو نبینه.»
قورباغه فقط پلک زد و حرف زدن را به آن دو سپرد.
خبر مسابقه خیلی زود به قصر رسید. پادشاه از تماشای مسابقه‌ها لذت می‌برد و دلش می‌خواست پرش هر سه را از نزدیک ببیند.
با صدای بلند گفت: «پس مسابقه همین‌جا برگزار می‌شود! همهٔ مردم کشور را دعوت کنید!»
صبح روز مسابقه، نور آفتاب از پنجره‌های بلند قصر به تالار می‌تابید. مهمان‌ها تالار بزرگ را پر کرده بودند. روی پنجهٔ پا بلند می‌شدند و از پشت شانه‌های هم سرک می‌کشیدند تا سه شرکت‌کننده را ببینند.
پادشاه روی تختش نشسته بود و مشاورانش دور او جمع شده بودند. شاهزاده‌خانم هم کنارش، روی یک چهارپایهٔ طلایی کوچک نشسته بود.
وقتی تالار ساکت شد، پادشاه دستش را بالا برد.
پادشاه اعلام کرد: «هر کس از همه بالاتر بپرد، یک کیسه سکهٔ طلا جایزه می‌گیرد! بعد هم با موسیقی و یک مهمانی مفصل جشن می‌گیریم!»
نگاهی به سه شرکت‌کننده انداخت.
«خب، حالا ببینیم شرکت‌کننده‌ها چه می‌گویند!»
کک جلو آمد. مهمان‌های ردیف جلو خم شدند تا بهتر ببینندش.
ریزه‌میزه بود، اما خوب بلد بود کاری کند که همه نگاهش کنند. به پادشاه تعظیم کرد، بعد به شاهزاده‌خانم. آخر هم رو به مهمان‌ها برگشت و یک تعظیم دیگر کرد.
«من از یه خانوادهٔ خیلی اصیل هستم. تمام عمرم بین آدم‌های مهم بودم. حتی با پادشاه‌ها و ملکه‌ها غذا خورده‌ام!»
فقط نگفت که غذایش را با نیش زدن همان پادشاه‌ها و ملکه‌ها به دست آورده بود.
مهمان‌ها مؤدبانه سر تکان دادند. یکی از خانم‌ها یک قدم کوچک عقب رفت.
بعد نوبت ملخ شد. با کت سبز روشنش جلو آمد؛ همان کتی که از روز تولد به تن داشت.
گفت: «خانوادهٔ من از مصر باستان اومدن. همه ما رو به قوی بودن، خوش‌رفتاری و صدای خوش می‌شناسن.»
سینه‌اش را جلو داد.
«یه بار شانزده ملخ آوازم رو شنیدند. همه‌شون از شدت حسودی سبز شدند!»
البته آن ملخ‌ها قبل از آواز سبز بودند و بعد از آواز هم سبز ماندند. پس معلوم نبود چقدر حسودی کرده‌اند!
بعد شروع کرد به تعریف کردن از خانهٔ باشکوهش. خانه‌اش سه طبقه داشت و تمامش با ورق‌های بازی ساخته شده بود.
ملخ گفت: «یه خوانندهٔ خوب، خونهٔ خوب هم می‌خواد.»
همه به قورباغه نگاه کردند.
روی کف براق تالار نشسته بود و پاهای عقبش را زیر بدنش جمع کرده بود. نه سخنرانی کرد، نه تعظیم. خبری از آواز هم نبود.
پادشاه پرسید: «تو حرفی نداری؟»
قورباغه پلک زد.
سگ قصر آرام جلو آمد و قورباغه را با دقت بو کرد.
دمش را تکان داد و گفت: «به نظر موجود محترمی می‌آد.»
یکی از مشاوران پیر کمی به جلو خم شد. از صبح سه بار به او گفته بودند دیگر حرف نزند، اما باز هم چیزی برای گفتن داشت.
گفت: «موجود بسیار دانایی است. فکر می‌کنم حتی می‌تواند بگوید زمستان امسال سرد می‌شود یا نه!»
هیچ‌کس نمی‌دانست مشاور این را از کجا فهمیده است. قورباغه که تا آن موقع فقط نشسته بود!
پادشاه دستی به ریشش کشید. «جالب است. خیلی جالب است.»
مهمان‌ها عقب رفتند تا جلوی تخت برای مسابقه جا باز شود. شاهزاده‌خانم روی چهارپایه‌اش کمی به جلو خم شد.
پادشاه با صدای بلند گفت: «مسابقه شروع شود!»
اول نوبت کک بود. کمی خم شد و با تمام زورش به هوا پرید.
بالا رفت، بالاتر از سر همهٔ مهمان‌ها! اما آن‌قدر کوچک بود و آن‌قدر تند پرید که هیچ‌کس پرشش را ندید.
یک نفر آهسته پرسید: «تکان خورد؟»
«من که چیزی ندیدم.»
«من هم ندیدم.»
کک روی زمین فرود آمد و با غرور به دوروبرش نگاه کرد.
«خب؟ چطور بود؟»
پادشاه پرسید: «چی؟»
«پرشم!»
پادشاه به مشاورانش نگاه کرد. همه سرشان را به نشانهٔ نه تکان دادند.
گفت: «متأسفم، این پرش حساب نیست. کسی ندید از زمین بلند بشوی.»
«ولی من از همهٔ کسانی که اینجان بالاتر پریدم!»
«شاید. اما وقتی پرشت را ندیده‌ایم، چطور قضاوت کنیم؟»
کک دهانش را باز کرد، دوباره بست و با قدم‌های محکم کنار رفت.
ملخ وسط تالار رفت. پاهای بلند عقبش را کش‌وقوس داد و به جمعیت لبخند زد.
«چشم از من برندارین!»
به هوا پرید. ارتفاع پرشش فقط نصف ارتفاع پرش کک بود، اما این بار همه آن را دیدند.
به‌خصوص پادشاه.
ملخ در هوا به طرف تخت پادشاه رفت و درست روی بینی او فرود آمد.
پادشاه عطسهٔ بلندی کرد: «هاپچی!»
تاج پادشاه کج شد و روی یک گوشش افتاد. ملخ توی دامنش افتاد و با عجله پایین آمد.
یک لحظه هیچ‌کس صدایی از خودش درنیاورد. بعد، از ته تالار صدای خندهٔ ریزی بلند شد.
صورت پادشاه سرخ شد.
تاجش را صاف کرد و با تندی گفت: «این دیگر چه کاری بود؟ این‌طوری به پادشاه سلام می‌کنند؟»
ملخ گفت: «می‌خواستم یه کم بالاتر بپرم.»
«امیدوارم قصد نداشتی روی بینی من بنشینی!»
ملخ لباسش را تکاند و با عجله کنار کک رفت.
حالا نوبت قورباغه بود.
هنوز همان‌جا نشسته بود.
مهمان‌ها منتظر ماندند. پادشاه با انگشت‌هایش روی دستهٔ تخت ضرب گرفت. در سکوت تالار، کفش کسی روی زمین کشیده شد و جیر صدا کرد.
پادشاه پرسید: «بالاخره می‌خواهد بپرد؟»
خانمی با لباس ابریشمی زیر لب گفت: «شاید یادش رفته برای چی اومده.»
سگ قصر سرش را پایین آورد تا دوباره قورباغه را بو کند.
«حالت خوبه؟»
بالاخره قورباغه پاهایش را جابه‌جا کرد و به شاهزاده‌خانم نگاه کرد. کمی پایین‌تر نشست، بعد با پاهای عقبش به زمین فشار آورد و یک پرش کوتاه به طرف چهارپایه کرد.
تپ!
توی دامن شاهزاده‌خانم فرود آمد.
شاهزاده‌خانم گفت: «وای!»
لحظه‌ای به قورباغه خیره ماند، بعد زد زیر خنده.
«خب، سلام!»
قورباغه یکی از پاهای سبز کوچکش را روی آستین او گذاشت.
پادشاه از جا بلند شد.
«عالی بود! برنده معلوم شد!»
مهمان‌ها یک نگاه به قورباغه کردند و یک نگاه به پادشاه.
کک با صدای بلند گفت: «ولی اون که خیلی کم پرید!»
پادشاه یک انگشتش را بالا برد و گفت: «آها! دخترم از همه برایم عزیزتر است؛ پس جای او از همه بالاتر است! قورباغه هم توی دامن دخترم نشسته. یعنی از همه بالاتر پریده!»
مشاوران چنان با شور و شوق سر تکان دادند که کلاه‌هایشان هم تکان خورد.
زیر لب گفتند: «چه فکر زیرکانه‌ای! چه فکر زیرکانه‌ای!»
ملخ نگاهی به سقف انداخت، بعد به دامن شاهزاده‌خانم نگاه کرد.
زیر لب غر زد: «همین یه دقیقه پیش که قانون مسابقه این نبود.»
اما پادشاه دیگر مشغول صدا زدن نوازنده‌ها بود.
«جشن را شروع کنید! سکه‌های طلای برنده را هم بیاورید!»
شاهزاده‌خانم به قورباغه لبخند زد.
«بمون تا با هم جشن بگیریم. البته دفعهٔ بعد، بهتره قبل از پریدن توی دامنم یه سلامی بکنی.»
قورباغه آرام قورقور کرد. از صبح تا آن موقع هیچ صدایی از او درنیامده بود.
صدای موسیقی تالار را پر کرد. کک پای ریزش را به زمین کوبید، اما هیچ‌کس صدایش را نشنید.
گفت: «من از هر دوتاشون بالاتر پریدم! وقتی کسی نمی‌بینه، پرش به این خوبی به چه دردی می‌خوره؟»
از قصر بیرون رفت، وسایلش را جمع کرد و راهی کشوری دور شد. شاید آنجا تماشاچی‌هایی پیدا می‌کرد که چشم‌های تیزبین‌تری داشته باشند.
ملخ هم بیرون قصر، روی بلندی کوچکی که پوشیده از چمن بود، نشست. هنوز صدای موسیقی از پنجره‌های باز به گوشش می‌رسید.
آهی کشید و گفت: «پس این‌طوری برنده می‌شن. لازم نیست از همه بالاتر بپری. فقط باید طوری بپری که پادشاه خوشش بیاد.»
بعد شروع کرد به خواندن آوازی غمگین و طولانی، از مسابقه‌ای که به نظرش حق او را در آن خورده بودند.
البته ملخ ماجرا را این‌طور تعریف می‌کرد.
دربارهٔ پرش کوچک قورباغه خیلی حرف داشت.
اما دربارهٔ بینی پادشاه، نه چندان!
پایان.
مشاهده بیشتر: بیش از 60 قصه کودکانه قدیمی
سوالاتی برای گفتگو با کودک
- به نظرت کک وقتی فهمید هیچ‌کس پرشش را ندیده، چه احساسی داشت؟
- اگر تو داور بودی، چطور مسابقه را برگزار می‌کردی که حق هیچ‌کدام ضایع نشود؟
- فکر می‌کنی چرا ملخ دربارهٔ افتادن روی بینی پادشاه زیاد حرف نمی‌زد؟
درباره نسخه اصلی
«قورباغهٔ جهنده» نوشته هانس کریستین اندرسن، قصه‌نویس دانمارکی، نخستین‌بار در سال ۱۸۴۵ با عنوان Springfyrene منتشر شد و در انگلیسی با نام‌های The Leap-Frog و The Jumpers شناخته می‌شود. مسابقهٔ سه موجود کوچک، بهانه‌ای برای شوخی با خودستایی، جایگاه اجتماعی و پادشاهی است که برنده را با سلیقهٔ خودش انتخاب می‌کند.
تفاوت‌های این نسخه با نسخهٔ اصلی
در داستان اندرسن، شرکت‌کنندهٔ سوم اسباب‌بازی جهنده‌ای است که از استخوان سینهٔ غاز، میخ چوبی، نخ و موم ساخته شده است. اینجا جای آن را قورباغه‌ای سبز گرفته و ادعای مشاور دربارهٔ پیش‌بینی زمستان از روی استخوان‌های اسباب‌بازی ساده‌تر شده است.
در اصل، پادشاه دخترش را جایزه مسابقه می‌کند و اسباب‌بازی، بدون اینکه شاهزاده‌خانم حرفی بزند، او را به دست می‌آورد. در این بازنویسی، جای ازدواج را کیسه‌ای سکهٔ طلا و جشن گرفته و شاهزاده‌خانم هم فرصت حرف‌زدن و واکنش‌نشان‌دادن دارد. سرنوشت کک نیز تغییر کرده است: در اصل به خدمت نظامی در کشوری دیگر می‌رود و گفته می‌شود کشته شده؛ اینجا برای پیداکردن تماشاچی‌های تیزبین‌تر سفر می‌کند.
صحنه‌های قصر و گفت‌وگوها مفصل‌تر شده‌اند و فرود ملخ روی صورت پادشاه، به نشستن روی بینی و عطسه‌کردن او تبدیل شده است. شوخی‌های قدیمی دربارهٔ خون اشرافی، لاغرشدن حشرات از حسادت و مدال‌گرفتن مشاور برای سکوت، با غذاخوردن کک از تن بزرگان، سبزشدن از حسودی و تذکرهای مکرر برای ساکت‌شدن بازسازی شده‌اند.
پایان اصلی نیز با حرف‌هایی تلخ دربارهٔ ظاهر افراد و تردید در راست‌بودنِ حتی یک داستان چاپ‌شده همراه است؛ این نسخه با شوخی ملایم‌تری تمام می‌شود: ملخ دربارهٔ قورباغه حرف فراوان دارد، اما دربارهٔ فرود خجالت‌آور خودش چندان چیزی نمی‌گوید.
