در دهکدهٔ کوچک بیدآوا، کلبه‌های سنگی زیر سایهٔ درختان بلند و پربرگ بودند. شب که می‌شد، نور طلایی فانوس‌ها کوچه‌های پیچ‌درپیچ را روشن می‌کرد.
نزدیک میدان دهکده، کتابخانه‌ای قدیمی بود با پنجره‌های گرد و یک در چوبی قرمز. قفسه‌هایش آن‌قدر بلند بودند که نزدیک بود به سقف برسند.
صدها کتاب در آن قفسه‌ها منتظر خواننده بودند. بعضی از شوالیه‌های شجاع و سرزمین‌های دور قصه می‌گفتند.
بعضی دیگر خواننده را با خود به دریاها و قلعه‌های اسرارآمیز می‌بردند؛ یا به غارهایی که اژدهاها در آن‌ها از گنج‌های پنهان نگهبانی می‌کردند.
خانم لینا، کتابدار دهکده، همهٔ کتاب‌ها را دوست داشت.
هر صبح در قرمز را باز می‌کرد، گرد قفسه‌ها را می‌گرفت و به هر کس کمک می‌کرد کتابی انتخاب کند و با خواندنش به یک ماجرای تازه قدم بگذارد.
یک بعدازظهر بارانی، سرگرم مرتب کردن بالاترین قفسه بود که کتابی ناآشنا پیدا کرد.
کتاب کوچک بود و جلد آبی‌اش رنگ‌ورورفته بود. روبان نقره‌ای باریکی از لای صفحه‌هایش بیرون زده بود. روی جلد، با حروف ریز طلایی نوشته بودند: «چیزهایی که نزدیک بود نبینیم».
خانم لینا زیر لب گفت: «چه اسم عجیبی!»
کتاب را با احتیاط از نردبان چوبی پایین آورد و روی میزش گذاشت.
داخل جلد پشتی، کارت امانتی بود؛ درست مثل کارت بقیهٔ کتاب‌های کتابخانه. نام هر کسی که کتاب را امانت می‌گرفت و تاریخ آن روز را روی این کارت می‌نوشتند.
اما خانم لینا که کارت را بیرون کشید، دید هیچ‌چیز رویش نوشته نشده است.
آهسته گفت: «هیچ‌کس تا حالا تو رو امانت نگرفته؟ حتی یک بار؟»
دستش را روی جلد رنگ‌ورورفته گذاشت. کتاب این همه سال روی قفسه مانده بود تا شاید کسی انتخابش کند.
بعد آن را باز کرد و لحظه‌ای دست نگه داشت.
لبهٔ صفحه‌ها نرم و فرسوده بود. روی یکی از صفحه‌های اول لکهٔ قهوه‌ای کوچکی دیده می‌شد. چند صفحه جلوتر هم کسی گوشهٔ کاغذ را تا زده بود.
خانم لینا سرش را نزدیک‌تر برد.
«چه عجیب! انگار صد بار خوندنت!»
کتاب را برداشت و روی صندلی راحتی دلخواهش کنار پنجره نشست. بعد شروع به خواندن کرد.
اسم قصهٔ اول «غول و چتر کوچولو» بود.
در آن قصه، غول مهربانی کوچک‌ترین چتر بیدآوا را خریده بود. مغازه‌دار اول به چتر نگاه کرد و بعد به مشتری غول‌پیکرش.
گفت: «این چتر که جلوی خیس شدنتون رو نمی‌گیره!»
اما غول چتر را برای خودش نخریده بود. هر وقت باران تند می‌بارید، آن را بالای چند گل کنار کلبه‌اش نگه می‌داشت تا ساقه‌های نازکشان زیر باران نشکند.
خانم لینا آرام خندید.
«این که درست شبیه آقای خزه است!»
آقای خزه غول مهربانی بود که در گوشهای از بیدآوا زندگی می‌کرد. دور باغچه‌اش دیوار سنگی کوتاهی بود و در باغچه، گل‌های رز و مینا و گل‌های آبی ریز می‌روییدند.
خانم لینا بارها او را با چتر زرد کوچکی دیده بود. نکند آن چتر را برای همین با خودش می‌برد؟
صفحه را ورق زد.
قصهٔ بعدی دربارهٔ نیمکت چوبی قدیمی میدان دهکده بود. یکی دیگر هم ماجرای یک بعدازظهر خنده‌دار در نانوایی را تعریف می‌کرد.
همهٔ قصه‌ها دربارهٔ بیدآوا بودند!
نه جنگ بزرگی در کار بود، نه شمشیر جادویی و نه گنجی پنهان. این‌ها قصهٔ روزهای معمولی بودند؛ با اتفاق‌های کوچک و غافلگیرکننده، اشتباه‌های خنده‌دار و مهربانی‌های ساده.
بااین‌حال، خانم لینا نمی‌توانست کتاب را زمین بگذارد. می‌خواند، لبخند می‌زد و صفحهٔ بعد را باز می‌کرد.
کمی بعد، چیزی توجهش را جلب کرد: خط قصه‌ها با هم فرق داشت. بعضی از حروف درشت و گرد بودند و بعضی ریز و مرتب.
در یکی از صفحه‌ها، کلمه‌ها به جای اینکه روی یک خط باشند، بالا و پایین رفته بودند.
گفت: «این قصه‌ها رو یک نفر ننوشته.»
نزدیک آخر کتاب، کاغذ تاشده‌ای پیدا کرد که از قدیمی بودن زرد شده بود. بازش کرد و خواند:
«برای شب‌هایی که فکر می‌کنیم اتفاق خاصی نیفتاده است.»
زیر این جمله، تاریخ روزی نوشته شده بود که به سال‌ها پیش برمی‌گشت؛ خیلی پیش‌تر از زمانی که خانم لینا کتابدار دهکده شود.
کاغذ در دستش بود و ساکت نشسته بود. چه کسانی این قصه‌ها را نوشته بودند؟ چطور کتابی که هیچ‌کس امانت نگرفته بود، این‌همه خوانده شده بود؟
همان موقع، زنگ کوچک بالای در کتابخانه به صدا درآمد.
آقای تمشک وارد شد؛ گورکن پیری با عینک گرد و شال پشمی سبز.
قطره‌های باران را از کلاهش تکاند و گفت: «عصر به‌خیر، خانم لینا. کتابی دربارهٔ باغبانی دارین؟»
«بله، حتماً.» خانم لینا کاغذ را لای صفحه‌ها گذاشت و کتاب‌به‌دست بلند شد. «اما اول شاید بتونین در مورد چیزی کمکم کنین.»
کتاب را نشانش داد.
آقای تمشک عینکش را جابه‌جا کرد و به کتاب خیره شد. سبیل‌هایش تکانی خورد و لبخند پهنی روی صورتش نشست.
«عجب! چند ساله این کتاب رو ندیده‌م!»
«این کتاب رو می‌شناسین؟»
«می‌شناسم؟ یکی از قصه‌هاش رو خودم نوشته‌م!»
چشم‌های خانم لینا گرد شد. آقای تمشک جلوتر آمد و کتاب را ورق زد.
«قصهٔ من دربارهٔ نیمکت قدیمی میدان بود. اون وقت‌ها خیلی جوون‌تر بودم.» خنده‌ای کرد و گفت: «بفرمایین! این هم قصهٔ من. خط خودمه. اون موقع به‌زور می‌تونستم کلمه‌ها رو روی یک خط بنویسم.»
خانم لینا پرسید: «اما چرا این‌همه آدم توی یک کتاب قصه نوشته‌ن؟»
آقای تمشک صندلی‌ای کنار صندلی راحتی گذاشت و نشست. خانم لینا هم دوباره روی صندلی‌اش نشست.
آقای تمشک گفت: «سال‌ها پیش، کتابدار قبلی هر هفته یک شب قصه‌گویی برگزار می‌کرد. همهٔ اهالی بیدآوا می‌تونستن بیان.»
با لبخند به صفحه‌های کتاب نگاه کرد.
«بعضی‌ها قصه‌های خنده‌دار تعریف می‌کردن. بعضی‌ها از یک کار مهربونانه می‌گفتن که دیده بودن، یا ماجرای کوچکی که براشون پیش اومده بود. کتابدار بعضی از قصه‌ها رو می‌نوشت. گاهی هم خودمون می‌نوشتیم.»
«و همه‌شون رو توی همین کتاب می‌نوشتین؟»
«همه‌شون رو! هر هفته اینجا جمع می‌شدیم و قصه‌های تازه رو با هم می‌خوندیم. گاهی اون‌قدر می‌خندیدیم که رهگذرها پشت در می‌ایستادن تا گوش کنن.»
خانم لینا به کتاب آبی نگاه کرد. حالا دلیل خط‌های جورواجور، گوشهٔ تاخوردهٔ کاغذ و صفحه‌های فرسوده را می‌دانست.
گفت: «پس برای همین هیچ‌کس کتاب رو امانت نگرفته! همه می‌اومدن اینجا تا با هم بخوننش!»
«دقیقاً. اصلاً لازم نبود کتاب از کتابخونه بیرون بره.»
آقای تمشک آرام پنجه‌اش را روی جلد کشید.
«گمونم کمکم همه سرگرم کارهای خودمون شدیم. شب‌های قصه‌گویی تعطیل شد و یک نفر هم کتاب رو کنار گذاشت.»
مدتی هیچ‌کدام چیزی نگفتند. بیرون، باران بند آمده بود و آفتاب آخر روز از پنجره‌ها به کتابخانه می‌تابید.
بعد خانم لینا لبخند زد.
«آقای تمشک، نظرتون چیه دوباره شب‌های قصه‌گویی راه بندازیم؟»
گوشهای آقای تمشک تیز شد.
«وای، چه خوب می‌شه!»
همان بعدازظهر، خانم لینا اطلاعیه‌ای نوشت و به در کتابخانه زد. همه را برای غروب فردا به شب قصه‌گویی دعوت کرده بود:
«بیایید قصه‌های کوچک بیدآوا را بشنوید. همه دعوت هستید!»
آقای تمشک یک کتاب باغبانی امانت گرفت و قول داد به همسایه‌هایش خبر بدهد.
غروب روز بعد، با پیدا شدن اولین ستاره‌ها، کتابخانه دیگر پر شده بود.
آقای خزه ته کتابخانه نشسته بود و پاهای بلندش را کنار دیوار دراز کرده بود. نانوا سبدی نان گرم آورده بود و آقای تمشک هم روی صندلی‌ای نزدیک خانم لینا نشست.
خانم لینا کتاب آبی کوچک را باز کرد و قصهٔ غول و چتر کوچولویش را خواند.
آقای خزه با خنده گفت: «من هنوز اون چتر رو دارم!»
خیلی زود، صدای خنده در کتابخانه پیچید. اهالی دهکده ماجراهایی را به یاد می‌آوردند که سال‌ها بود به آن‌ها فکر نکرده بودند.
آخرین قصه که تمام شد، خانم لینا به چهره‌های خندان دوروبرش نگاه کرد.
گفت: «چطوره یک قصهٔ تازه هم به کتاب اضافه کنیم؟»
آقای تمشک پیشنهاد داد: «دربارهٔ امشب!»
خانم لینا کتاب را تا یک صفحهٔ سفید ورق زد، نوک قلمش را در جوهر زد و شروع به نوشتن کرد:
«امشب، پس از سال‌ها سکوت، مردم بیدآوا دوباره در کتابخانه دور هم جمع شدند.»
وقتی آخرین مهمان هم به خانه رفت، خانم لینا کتاب را روی میز کوتاهی کنار پنجره گذاشت؛ جایی که دست همه به آن می‌رسید.
بیرون، فانوس‌ها کوچه‌ها را روشن کرده بودند و بیدآوا آرام‌آرام به خواب می‌رفت.
داخل کتابخانه، کتاب آبی کوچک منتظر خوانندهٔ بعدی بود؛ با صفحه‌های سفید فراوانی که هنوز جا برای قصه‌های تازه داشتند.
پایان.
مشاهده بیشتر: بیش از 90 داستان کودکانه برای خواب
چه چیزی می‌آموزیم؟
حتی یک روز معمولی هم می‌تواند یک کار مهربانانه، یک اشتباه خنده‌دار یا خاطره‌ای شیرین داشته باشد.
وقتی این قصه‌های کوچک را برای هم تعریف می‌کنیم، به هم نزدیک‌تر می‌شویم.
سوالاتی برای گفتگو با کودک
- به نظرت خانم لینا با دیدن کارت خالی و صفحه‌های کهنهٔ کتاب چه فکری کرد؟
- چتر کوچک آقای خزه چه چیزی دربارهٔ او به ما نشان می‌دهد؟
- فکر می‌کنی چرا اهالی بیدآوا از شنیدن قصه‌های دهکدهٔ خودشان لذت می‌بردند؟
- تو کدام اتفاق کوچک امروزت را در چنین کتابی می‌نوشتی؟
