روزی روزگاری، شاهزادهٔ شروری بود که میخواست تمام دنیا مال خودش باشد. یک کشور داشت، یک کاخ و آنقدر طلا که نمیتوانست بشمارد. اما هرچه داشت، باز هم بیشتر میخواست.
میگفت: «همهٔ پادشاهها باید جلوی من تعظیم کنند! همه باید بدانند من چقدر قدرتمندم!»
سربازهایش را به سرزمینهای دیگر میفرستاد. آنها مزرعهها را لگدمال میکردند و روستاها را آتش میزدند. خانوادهها از ترس خانههایشان را رها میکردند و میگریختند. شاهزاده از همهٔ این کارها خبر داشت، اما اهمیتی نمیداد.

هر بار که سربازها پیروز میشدند، سرزمینهای بیشتری به دست شاهزاده میافتاد. گاریهای پر از گنج هم یکی پس از دیگری به کاخش میرسیدند؛ گنجهایی که سربازها از مردم دزدیده بودند.
با آن طلاها کاخهای بیشتری میساخت؛ هرکدام باشکوهتر از قبلی. مردم از راههای دور به تماشای کاخها میآمدند.
میگفتند: «چه شاهزادهٔ قدرتمندی!»
آنها فقط ساختمانهای زیبای او را میدیدند. روستاهایی را که سربازهایش سوزانده و خاکستر کرده بودند، هرگز ندیده بودند.
شاهزاده با شنیدن این تعریفها لبخند میزد. اما طولی نمیکشید که دوباره چشمش دنبال سرزمینهای دیگر بود.
میگفت: «بیشتر! من باید بیشتر داشته باشم!»
سربازها باز راه میافتادند. هر وقت پادشاهی را شکست میدادند، شاهزاده دستور میداد او را با زنجیرهای طلایی ببندند و پشت سر ارابهاش پیاده راه ببرند.
در مهمانیها هم همان پادشاهها باید جلوی پایش زانو میزدند و منتظر میماندند تا چیزی از باقیماندهٔ غذای او نصیبشان شود.
مدتی گذشت. شاهزاده دیگر به زانو زدن پادشاهها در برابرش هم راضی نبود. دلش میخواست همه او را ستایش کنند.
پس دستور داد مجسمههایش را در سراسر شهر بگذارند؛ در میدانها و جلوی کاخها. از آن پس، هر جا میرفت، مجسمهٔ خودش را میدید و با غرور لبخند میزد.
یک روز وارد کلیسایی شد. نگاهی به اطراف انداخت، اما هیچ مجسمهای از خودش ندید.
دستور داد: «در کلیساها هم مجسمههایم را بگذارید. کنار جایگاه نیایش.»

اما کشیشها به نشانهٔ مخالفت سر تکان دادند.
گفتند: «شاهزاده، شما قدرتمندید، اما خدا از هر شاهزادهای بزرگتر است. جای مجسمههای شما آنجا نیست.»
شاهزاده اخم کرد. عادت نداشت کسی به او نه بگوید.
«پس خدا را هم شکست میدهم!»
بهترین سازندگانش را خواست و دستور داد:
«برایم کشتیای بسازید که بتواند تا بهشت پرواز کند!»
سازندگان، کشتی عظیمی ساختند که مثل دم طاووس آبی و سبز و طلایی بود. دو طرفش هزاران سوراخ گرد، شبیه چشمهایی خیره، دیده میشد. از هر سوراخ، لولهٔ توپی بیرون آمده بود.
کنار صندلی شاهزاده اهرمی بود. کافی بود آن را فشار بدهد تا همهٔ توپها با هم شلیک کنند. بعد هم خودبهخود دوباره پر میشدند و آمادهٔ شلیک بودند.
صدها عقاب نیرومند را با طنابهای ضخیم به کشتی بستند. وقتی همهچیز آماده شد، شاهزاده سوار کشتی شد.
صدا زد: «برویم بالا!»
عقابها بال گشودند و کشتی را بالا کشیدند. کشتی از کنار برجهای کاخ گذشت و به آسمان رفت.

شاهزاده از لبهٔ کشتی به پایین نگاه کرد. شهر بزرگش آنقدر کوچک به نظر میرسید که انگار روی یک میز جا میشد. دورتر، رودها مثل نوارهای نقرهای میان لکههای سبز جنگل پیچوتاب میخوردند.
عقابها بالاتر و بالاتر رفتند. حالا زمین شبیه نقشهای زیر پایشان بود. کمی بعد، پشت ابرها پنهان شد.
شاهزاده به صندلیاش تکیه داد. با خودش فکر کرد که بهزودی بهشت هم مال او خواهد شد.
اما خدا تنها یک فرشته را بهسوی او فرستاد. فرشته سر راه کشتی ایستاد و بالهای سفید و درخشانش را باز کرد.
شاهزاده فریاد زد: «از سر راهم برو کنار!»

اهرم را فشار داد. هزاران گلوله به بالهای فرشته خوردند و برگشتند. بعد مثل تگرگ از میان ابرها پایین ریختند.
روی یکی از پرهای سفید، یک قطره خون پیدا شد. قطره روی کف چوبی کشتی افتاد و چوب را سوزاند. همان یک قطرهٔ کوچک بهاندازهٔ یک کوه سنگین بود.
دماغهٔ کشتی رو به پایین رفت. عقابها هرچه بال زدند و طنابها را کشیدند، نتوانستند کشتی را بالا نگه دارند.

کشتی سقوط کرد.
شاهزاده محکم به صندلیاش چسبید. کشتی در ابرهای تیره فرو رفت و صدای باد در گوشش پیچید.
ابرهای اطراف شکلهای ترسناکی میگرفتند: خرچنگهای غولپیکری که چنگالهایشان را دراز میکردند، صخرههایی که غلت میخوردند و اژدهاهایی که از دهانشان آتش بیرون میآمد.
نکند این ابرها از دود همان شهرهایی ساخته شده بودند که او سوزانده بود؟
صورتش را با دستها پوشاند. کشتی از میان ابرها پایین افتاد و به درخت بزرگی برخورد کرد. شاخهها شکستند و تختههای زیر پایش خرد شدند. سرانجام کشتی با تکانی شدید میان شاخههای کلفت گیر کرد.

مدتی بیحرکت ماند. بعد آرام سرش را بلند کرد و به آسمان نگاه کرد.
زیر لب گفت: «من تسلیم نمیشوم.»
افرادش پیدایش کردند و او را به کاخش بردند. همین که حالش بهتر شد، دوباره سازندگان را خواست.
«یک کشتی کافی نبود. این بار یک ناوگان برایم بسازید!»
ساختن آنهمه کشتی پرنده هفت سال طول کشید. آهنگرها هم فولاد را با چکش به شکل پیکانهای غولپیکر درمیآوردند. شاهزاده میخواست با آنها دیوارهای بهشت را بشکند و راهی به داخل باز کند.
از تمام سرزمینهایی که زیر فرمانش بودند، سربازها آمدند. صفشان چندین کیلومتر ادامه داشت.
بالاخره کشتیها آماده شدند. سربازها سوار شدند و شاهزاده هم با قدمهای محکم بهطرف کشتی خودش رفت.
این بار مطمئن بود که پیروز میشود.
درست همان موقع، خدا دستهای پشهٔ ریز فرستاد.
پشهها دور گوش و بینی شاهزاده وزوز میکردند و دستهایش را نیش میزدند.
شاهزاده فریاد زد: «بروید! از من دور شوید!»

دست تکان داد تا دورشان کند، اما باز برگشتند. شمشیرش را بیرون کشید و به چپ و راست تاب داد. پشهها همچنان دورش وزوز میکردند. حتی یکی از آنها را هم نتوانست بزند.
رو به خدمتکارهایش فریاد زد: «زود باشید! دورم پارچه بپیچید! نگذارید نزدیکم شوند!»
خدمتکارها پارچههای نفیس را بغل کردند و بهطرفش دویدند. از سر تا پایش را در پارچه پیچیدند. کمی بعد، شاهزاده شبیه یک بقچهٔ بزرگ لباس شده بود.
زیر آنهمه پارچه، بالاخره آرام گرفت.
زیر لب گفت: «حالا بهتر شد.»
اما یک پشهٔ ریز زیر پارچهها مانده بود. توی گوشش رفت و نیشش زد.
«آخ!»
سرش را تکان داد. گوشش میسوخت. پارچهها را از دور خودش باز کرد و روی زمین انداخت، اما درد آرام نمیگرفت.
این پا و اون پا میکرد و لباسهای شاهانهاش را میکشید.
سربازها خیره نگاهش میکردند. شاهزادهٔ قدرتمندشان میان پارچههای ریخته روی زمین بالا و پایین میپرید. دست تکان میداد تا چیزی را دور کند که آنها حتی نمیتوانستند ببینند.
یکی از سربازها زد زیر خنده. بعد یکی دیگر خندید. طولی نکشید که تمام سپاه میخندیدند.

شاهزاده میخواست بهشت را فتح کند. اما هنوز به کشتیاش هم نرسیده بود که یک پشهٔ کوچولو شکستش داد.
پایان.
مشاهده بیشتر: بیش از 60 قصه کودکانه قدیمی
چه چیزی میآموزیم؟
داشتن کاخ و سرباز، کسی را مهربان و دانا نمیکند.
حتی قدرتمندترین آدمها هم نمیتوانند از پس همهچیز بربیایند.
سوالاتی برای گفتگو با کودک
- به نظرت چرا شاهزاده با اینکه آنهمه طلا و کاخ داشت، باز هم بیشتر میخواست؟
- اگر مردم میدانستند طلای کاخها از کجا آمده، چه احساسی دربارهٔ شاهزاده پیدا میکردند؟
- شاهزاده چطور میتوانست با طلا و سربازهایش به مردم کمک کند؟
- چرا شکست خوردن شاهزاده از یک پشهٔ کوچولو عجیب و خندهدار بود؟
درباره نسخه اصلی
«شاهزادهٔ شرور» نخستین بار در اکتبر ۱۸۴۰، با عنوان دانمارکی Den onde Fyrste، در مجلهٔ Salonen منتشر شد. هانس کریستیان اندرسن، نویسندهٔ دانمارکیِ «پری دریایی کوچولو» و «لباس تازهٔ امپراتور»، این قصه را بازگو کرد.
در نخستین چاپ آمده بود که داستان از روایتی شفاهی برگرفته شده است. اندرسن بعدها در نامهای تأیید کرد که قصه را شنیده و بازگفته، اما نگفت آن را از چه کسی شنیده است. این داستان در سال ۱۸۶۸ در مجموعهٔ آثارش هم منتشر شد.
تفاوتهای این نسخه با نسخه اصلی
قصهٔ اندرسن در سه جا تلختر است. وقتی سربازها خانهها را آتش میزنند، مادرها با نوزادانشان پشت دیوارهای دودگرفته پنهان میشوند. سربازها از پیدا کردنشان لذت میبرند و اندرسن نمیگوید بعد چه بر سرشان میآید. در این بازگویی، خانوادههای ترسیده را میبینیم که از روستاهای در حال سوختن میگریزند.
سقوط کشتی هم در قصهٔ اندرسن سختتر است. بالهای عقابها میشکند و شاهزاده نیمهجان در کشتیای میافتد که میان شاخهها گیر کرده است. راوی میگوید ابرهای ترسناک از همان شهرهایی برخاستهاند که شاهزاده سوزانده بود. در این بازگویی، عقابها دیگر نمیتوانند کشتی را در هوا نگه دارند، شاهزاده فقط حدس میزند ابرها از کجا آمدهاند و افرادش او را به کاخ میبرند تا حالش بهتر شود.
پایان قصه هم فرق دارد. در روایت اندرسن، زهر پشه به مغز شاهزاده میرسد. او لباسهایش را پاره میکند و برهنه جلوی سربازها میرقصد. سربازها هم مسخرهاش میکنند. در این بازگویی، شاهزاده از درد میان پارچهها بالا و پایین میپرد و خندهٔ یک سرباز به تمام سپاه سرایت میکند. غافلگیری آخر در هر دو قصه یکی است: شاهزادهای که میخواست آسمان را فتح کند، از یک پشهٔ ریز شکست میخورد.















